Nếu hộ kinh doanh của bạn có doanh thu từ 500 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm, NĐ 68/2026/NĐ-CP cho phép bạn chọn 1 trong 2 cách tính thuế TNCN. Quyết định này ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền thuế phải nộp — chênh lệch có thể lên đến hàng chục triệu đồng mỗi năm.
Bài viết phân tích chi tiết cả 2 phương pháp, kèm ví dụ tính cụ thể cho các ngành phổ biến, giúp bạn đưa ra lựa chọn tối ưu.
Cách 1: Tính thuế TNCN theo doanh thu
Công thức: Thuế TNCN = (Doanh thu − 500 triệu) × Tỷ lệ TNCN theo ngành
Tỷ lệ TNCN theo ngành: Nhóm I (phân phối hàng hoá) = 0,5%. Nhóm II (dịch vụ) = 2%. Nhóm III (sản xuất, ăn uống) = 1,5%. Nhóm IV (khác) = 1%. Nhóm V (cho thuê) = 5%.
Ưu điểm: Đơn giản, không cần chứng từ chi phí, sổ sách nhẹ (chỉ cần S2a-HKD). Phù hợp seller nhập hàng từ chợ/xưởng nhỏ không có hoá đơn.
Nhược điểm: Không tính đến chi phí thực tế. Nếu margin rất thấp (chi phí cao), có thể bất lợi.
Cách 2: Tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận)
Công thức: Thuế TNCN = (Doanh thu − Chi phí hợp lý) × 15%
Chi phí hợp lý: Các khoản chi có chứng từ, phục vụ trực tiếp cho kinh doanh (giá vốn hàng bán, tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, phí sàn TMĐT, phí vận chuyển…). Xem chi tiết tại Điều 6 NĐ 68/2026.
Ưu điểm: Có lợi khi chi phí chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu (margin thấp). Phản ánh đúng khả năng nộp thuế.
Nhược điểm: Phải giữ đầy đủ chứng từ cho mọi khoản chi. Sổ sách phức tạp (S2b, S2c, S2d, S2e). Nhiều khoản chi không được trừ (lương chủ hộ, chi cá nhân, phạt vi phạm…).
3 ví dụ tính cụ thể
Ví dụ 1: Shop thời trang online — margin cao (70%)
Doanh thu: 1,5 tỷ/năm. Chi phí hợp lý: 450 triệu. Ngành: Nhóm I (TNCN 0,5%).
Cách 1: TNCN = (1,5 tỷ − 500 triệu) × 0,5% = 5.000.000 đ
Cách 2: TNCN = (1,5 tỷ − 450 triệu) × 15% = 157.500.000 đ
→ Cách 1 tiết kiệm 152,5 triệu/năm. Shop thời trang margin cao nên chọn Cách 1.
Ví dụ 2: Shop gia dụng/thực phẩm — margin thấp (15%)
Doanh thu: 2 tỷ/năm. Chi phí hợp lý: 1,7 tỷ. Ngành: Nhóm I (TNCN 0,5%).
Cách 1: TNCN = (2 tỷ − 500 triệu) × 0,5% = 7.500.000 đ
Cách 2: TNCN = (2 tỷ − 1,7 tỷ) × 15% = 45.000.000 đ
→ Cách 1 vẫn có lợi hơn — tiết kiệm 37,5 triệu/năm. Dù margin thấp, tỷ lệ TNCN 0,5% của Nhóm I quá thấp nên Cách 1 gần như luôn thắng.
Ví dụ 3: Dịch vụ spa/làm đẹp — margin thấp (20%)
Doanh thu: 1 tỷ/năm. Chi phí hợp lý: 800 triệu. Ngành: Nhóm II (TNCN 2%).
Cách 1: TNCN = (1 tỷ − 500 triệu) × 2% = 10.000.000 đ
Cách 2: TNCN = (1 tỷ − 800 triệu) × 15% = 30.000.000 đ
→ Cách 1 vẫn có lợi hơn — tiết kiệm 20 triệu/năm.
Khi nào Cách 2 (theo lợi nhuận) mới có lợi hơn?
Cách 2 chỉ có lợi khi lợi nhuận cực kỳ thấp VÀ tỷ lệ TNCN theo ngành cao. Cụ thể, Cách 2 có lợi hơn khi:
(Doanh thu − Chi phí) × 15% < (Doanh thu − 500 triệu) × Tỷ lệ TNCN ngành
Với Nhóm I (0,5%), điều này gần như không bao giờ xảy ra. Với Nhóm V (cho thuê, 5%), Cách 2 có thể có lợi nếu chi phí sửa chữa, bảo trì, khấu hao lớn.
Gợi ý chọn nhanh theo ngành
Chọn Cách 1 (theo doanh thu) nếu: Bán hàng hoá (thời trang, mỹ phẩm, gia dụng, thực phẩm), sản xuất, ăn uống, dịch vụ với margin trung bình-cao, hoặc không có nhiều chứng từ đầu vào.
Cân nhắc Cách 2 (theo lợi nhuận) nếu: Cho thuê tài sản có nhiều chi phí sửa chữa, dịch vụ cao cấp với chi phí nhân sự lớn, hoặc có đầy đủ hoá đơn đầu vào cho mọi khoản chi.
Lưu ý quan trọng
Ổn định 2 năm: Phương pháp đã chọn phải duy trì 2 năm liên tục kể từ năm đầu áp dụng (Điều 5 NĐ 68/2026). Không được thay đổi giữa chừng.
Thuế GTGT không đổi: Bất kể chọn Cách 1 hay 2, thuế GTGT vẫn tính theo công thức: Thuế GTGT = Doanh thu × Tỷ lệ GTGT theo ngành. Chỉ thuế TNCN bị ảnh hưởng.
Chi phí hợp lý phải có chứng từ: Nếu chọn Cách 2 mà không đủ chứng từ → chi phí không được trừ → lợi nhuận tính thuế cao hơn thực tế. Xem thêm bài Bán hàng không có hoá đơn đầu vào.
Tính nhanh: Dùng Công cụ tính thuế Haravan để nhập doanh thu, chi phí, ngành nghề — công cụ tự động so sánh 2 cách và cho biết phương án nào tiết kiệm hơn.
Căn cứ pháp lý: NĐ 68/2026/NĐ-CP Điều 5, 6. Cập nhật lần cuối: 16/03/2026.
*Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và có giá trị ở thời điểm cập nhật. Haravan không đại diện phát ngôn cho bất kỳ Cơ quan chức năng nào. Hộ kinh doanh nên liên hệ Cơ quan Thuế để được giải đáp chính xác mọi thắc mắc.
