Theo Luật BHXH 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Nghĩa là từ mốc này, chủ hộ cần chủ động đăng ký và đóng BHXH theo quy định. Cùng Haravan tham khảo bài viết dưới đây.
1. Tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh
Tổng tỷ lệ đóng hằng tháng: 25% trên tiền lương làm căn cứ đóng, gồm:
- 3% vào quỹ ốm đau và thai sản
- 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất
2. Tiền lương làm căn cứ đóng: chọn thế nào?
Vì thu nhập kinh doanh thường không cố định, chủ hộ được tự chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH trong khung quy định:
- Thấp nhất: không thấp hơn mức tham chiếu tại thời điểm đóng
- Cao nhất: không vượt quá 20 lần mức tham chiếu
- Đổi mức đóng: sau khi đã đóng tối thiểu 12 tháng theo mức đã chọn, chủ hộ có thể lựa chọn lại cho phù hợp tình hình kinh doanh
Lưu ý: Mức tham chiếu do Nhà nước quy định theo từng thời kỳ, nên khi tính tiền đóng thực tế bạn cần tra đúng con số đang áp dụng tại thời điểm đóng.
3. Đóng theo tháng hay theo quý?
Chủ hộ có thể chọn phương thức đóng linh hoạt:
- Đóng hằng tháng
- Đóng 3 tháng/lần
- Đóng 6 tháng/lần
Hạn đóng: chậm nhất ngày cuối cùng của tháng liền kề sau chu kỳ đóng đã đăng ký.
Thời gian đóng BHXH linh hoạt.
4. Cách tính nhanh số tiền BHXH phải đóng
Công thức rất gọn:
Tiền BHXH/tháng = Mức lương chọn đóng × 25%
Tách quỹ:
- Quỹ ốm đau, thai sản: Mức lương × 3%
- Quỹ hưu trí, tử tuất: Mức lương × 22%
Ví dụ minh họa
- Nếu chọn mức lương đóng 10.000.000đ/tháng
→ Ốm đau, thai sản: 10.000.000 × 3% = 300.000đ
→ Hưu trí, tử tuất: 10.000.000 × 22% = 2.200.000đ
→ Tổng: 2.500.000đ/tháng
5. Nên chọn mức đóng nào cho hợp lý?
- Mới kinh doanh / dòng tiền chưa ổn định: ưu tiên mức thấp – vừa để duy trì đóng liên tục
- Kinh doanh ổn, thu nhập tốt: cân nhắc tăng dần mức đóng (vì đóng cao thì quyền lợi ốm đau/ thai sản và lương hưu về sau thường tốt hơn)
- Gần tuổi nghỉ hưu, tài chính cho phép: có thể chọn mức cao hơn để tối ưu quyền lợi dài hạn (trong khung luật cho phép)
6. FAQ
6.1. Thu nhập không cố định có phải đóng không?
Có. Chủ hộ thuộc diện bắt buộc thì vẫn phải đóng, chỉ khác là bạn tự chọn mức lương làm căn cứ trong khung quy định.
6.2. Từ 01/07/2025 chưa đóng thì có bị truy thu không?
Có thể phát sinh truy thu và tính lãi chậm đóng theo quy định nếu thuộc diện bắt buộc nhưng không đăng ký/không đóng đúng hạn.
6.3. Dừng kinh doanh thì BHXH xử lý sao?
Bạn có thể bảo lưu thời gian đã đóng, hoặc cân nhắc chuyển sang BHXH tự nguyện để tiếp tục tích lũy thời gian hưởng lương hưu (tùy trường hợp cụ thể).
